Als producent van houten en hout-aluminium kozijnen worden wij vaak betrokken bij projecten in de hoogbouw. Juist daar is doorvalbeveiliging een onmisbaar thema. Wanneer een vloer reikt tot aan een raam, of bij lage ramen op hogere verdiepingen, ontstaat direct valgevaar. Om ongevallen én juridische problemen te voorkomen, zijn er duidelijke regels en normen opgesteld in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
In dit artikel leggen we uit wat de wettelijke eisen zijn, welke normen van toepassing zijn en welke oplossingen wij bieden voor zowel nieuwbouw als bestaande woningen.
Op deze pagina lees je meer over:
- Wettelijke eisen en normen uit het Bbl voor doorvalbeveiliging
- Toepassing van NEN-normen zoals NEN 3569 en Eurocode 1
- Praktische oplossingen in houten en hout-aluminium kozijnen
- Erkend BB-aansluitdocument als kwaliteitsverklaring
Wat is doorvalbeveiliging en waarom is het verplicht?
Doorval beveiliging is bedoeld om te voorkomen dat bewoners of gebruikers per ongeluk door een raam vallen. Dit speelt met name bij:
- Ramen die tot de vloer doorlopen of een lage borstwering hebben
- Gebouwen met meerdere verdiepingen, waar een val ernstige gevolgen kan hebben
- Woningen waar kinderen wonen, die sneller risico lopen bij een open raam
- Renovaties waarbij een bestaand raamkozijn vervangen wordt en de huidige situatie niet meer voldoet
Het Bbl (voorheen Bouwbesluit) maakt de toepassing van doorvalbeveiliging wettelijk verplicht. Dit betekent dat er altijd een voorziening moet zijn – zoals een borstwering, horizontale stang of veiligheidsglas – die voorkomt dat iemand door het raam kan vallen. Voor aannemers betekent dit dat doorvalbeveiliging direct meegenomen moet worden in ontwerp, montage en bevestiging.
Eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving
Om bewoners en gebruikers te beschermen, zijn in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) duidelijke minimumeisen vastgelegd voor de hoogte van ramen en borstweringen. Deze eisen verschillen per situatie – nieuwbouw, bestaande bouw of renovatie – en bepalen hoe laag een raam of borstwering mag beginnen ten opzichte van de vloer.
De minimale hoogtes zijn vastgelegd in het Bbl (art. 4.20):
- Nieuwbouw: de onderkant van een beweegbaar raam of borstwering moet minimaal 85 cm boven de vloer liggen.
- Bestaande bouw: de ondergrens is 60 cm.
- Renovatie: zodra een kozijn vervangen wordt, moet de nieuwe situatie voldoen aan de nieuwbouweis van 85 cm.
Wanneer een raam tot de vloer reikt of de borstwering lager is dan deze norm, moet er altijd een aanvullende voorziening worden toegepast, zoals een horizontale stang of veiligheidsglas. Daarmee wordt niet alleen de veiligheid gewaarborgd, maar ook de aansprakelijkheid van aannemers en opdrachtgevers afgedekt.
Normen voor doorvalbeveiliging
Naast de eisen uit het Bbl gelden verschillende normen die de toepassing en prestaties van doorvalbeveiliging vastgelegd hebben:
- NEN 3569 – Veiligheidsglas in gebouwen
Glas dat tot de vloer doorloopt of waar valgevaar bestaat, moet worden uitgevoerd als veiligheidsglas. Dit betekent doorgaans gehard of gelaagd glas, zodat doorvallen of ernstig letsel wordt voorkomen. - Eurocode 1 (NEN-EN 1991)
Deze norm bepaalt de belastingen waaraan constructies zoals stangen en borstweringen moeten voldoen. Voor doorvalbeveiliging geldt bijvoorbeeld een horizontale lijnlast van 0,5 kN/m tot 1,0 kN/m, afhankelijk van de gebruiksfunctie van het gebouw. - NEN-EN 14351-1 – Productnorm ramen en deuren
Dit is de CE-productnorm voor ramen en deuren. Hoewel deze norm niet rechtstreeks over doorvalbeveiliging gaat, borgt hij prestaties als windbelasting, waterdichtheid en mechanische sterkte. Daarmee vormt hij een belangrijke aanvullende kwaliteitsborging. - NEN 1087 – Ventilatie in gebouwen
Wanneer een vast raam wordt toegepast als doorvalbeveiliging, moet ventilatie op een andere manier worden opgelost. Deze norm stelt de prestatie-eisen hiervoor vast.
Oplossingen in kozijnen en ramen
Afhankelijk van het ontwerp en de toepassing kan doorvalbeveiliging worden gerealiseerd met een doorvalstang, een geïntegreerd balustrade- of hekwerksysteem, of een volledig transparante oplossing met veiligheidsglas (gelaagd glas conform NEN 3569). Op deze manier combineren we esthetiek met veiligheid, zodat iedere gevel niet alleen voldoet aan de regelgeving maar ook aansluit bij het architectonisch ontwerp.
Wij leveren altijd een oplossing die aansluit bij de specifieke situatie. Enkele veel toegepaste varianten zijn:
Hout-aluminium kozijnen
Binnenzijde hout, buitenzijde aluminium: hout-aluminium kozijnen bieden een onderhoudsarme en esthetisch hoogwaardige combinatie. Dit resulteert in een duurzame en stijlvolle oplossing die volledig voldoet aan de eisen voor doorvalbeveiliging.
Houten kozijnen
Robuust en duurzaam: houten kozijnen zijn uitstekend te combineren met doorvalstangen of veiligheidsglas. Dankzij de flexibiliteit van hout is maatwerk eenvoudig te realiseren en kan extra bescherming altijd worden geïntegreerd.
Aansprakelijkheid en veiligheid
Het ontbreken van doorvalbeveiliging kan leiden tot ernstige ongevallen. Voor aannemers en opdrachtgevers betekent dit dat de aansprakelijkheid groot kan zijn bij incidenten. Daarom is het essentieel om altijd te kiezen voor oplossingen die voldoen aan de wettelijke eisen én correct worden gemonteerd.
Wij nemen deze vereisten standaard mee in onze engineering. Al in de ontwerpfase toetsen wij of kozijnen en gevelelementen voldoen aan de geldende normen. Daarbij maken we gebruik van het erkende BB-aansluitdocument (opgesteld door SKH, conform artikel 1.11 Bbl), dat als kwaliteitsverklaring afdoende bewijs levert dat de aansluitingen voldoen aan de wettelijke eisen. Zo worden aannemers en opdrachtgevers volledig ontzorgd: de oplossing sluit direct aan bij de voorschriften, zonder dat er achteraf aanpassingen of correcties nodig zijn.
Door doorvalbeveiliging slim te integreren in het ontwerp van ramen en kozijnen, wordt niet alleen de veiligheid verhoogd, maar ook de kans op claims en problemen sterk verkleind.
Informatie & advies
Doorvalbeveiliging is geen optie, maar een wettelijke verplichting. Benieuwd hoe je aan Bbl-eisen voldoet? Neem contact op met Job Huisman; hij denkt graag met je mee!
